Bộ Công Thương Đẩy Mạnh Truy Xuất Nguồn Gốc – Doanh Nghiệp Cần Làm Gì?

Trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về minh bạch thông tin, an toàn sản phẩm và chống hàng giả, truy xuất nguồn gốc đã trở thành xu hướng tất yếu. Thời gian qua, Bộ Công Thương liên tục đẩy mạnh hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng hệ thống công nghệ và cơ sở dữ liệu nhằm triển khai đồng bộ hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa trên phạm vi toàn quốc.

1. Hoàn thiện hệ thống pháp lý về truy xuất nguồn gốc

Bên cạnh việc rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Công Thương) đã phối hợp với Vụ Pháp chế và các đơn vị liên quan để đánh giá toàn diện việc quản lý, triển khai và xử lý vi phạm về truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Trên cơ sở kết quả rà soát năm 2024 và căn cứ các quy định pháp luật hiện hành như Luật An toàn thực phẩm và Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Bộ Công Thương đã đề xuất xây dựng Thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2025. Mục tiêu của thông tư là tăng cường minh bạch thông tin, đảm bảo chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

2. 8 nhóm sản phẩm bắt buộc áp dụng truy xuất nguồn gốc

Theo đề xuất của Bộ Công Thương, 8 nhóm sản phẩm ưu tiên và bắt buộc triển khai truy xuất nguồn gốc bao gồm:

• Bia

• Rượu, cồn và đồ uống có cồn

• Nước giải khát

• Sữa chế biến

• Dầu thực vật

• Bột, tinh bột

• Bánh, mứt, kẹo

• Dụng cụ, vật liệu bao gói và chứa đựng thực phẩm

Đây là những nhóm ngành có mức độ tiêu thụ cao, tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

3. Xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc ngành Công Thương

Nhằm quản lý tập trung và kết nối dữ liệu đồng bộ, Bộ Công Thương đã phối hợp xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa ngành Công Thương tại địa chỉ votas.vn.

Hệ thống này được thiết kế để:

• Kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia

• Cho phép cập nhật, quản lý dữ liệu sản phẩm theo chuỗi cung ứng

• Hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu truy xuất theo quy định pháp luật

Song song đó, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia tại truyxuat.gov.vn đã chính thức đi vào hoạt động, đóng vai trò nền tảng kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương.

4. iTrace247 – Giải pháp truy xuất nguồn gốc phục vụ xúc tiến thương mại

Để hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, Cục Xúc tiến thương mại đã phối hợp triển khai hệ thống iTrace247 tại itrace247.com.

Hệ thống iTrace247 cho phép:

• Cập nhật thông tin nguồn gốc, nhật ký điện tử trong quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển và phân phối

• Hiển thị thông tin sản phẩm đa ngôn ngữ theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu

• Giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất và hiểu rõ giá trị, lịch sử, quy trình tạo ra sản phẩm

Đáng chú ý, iTrace247 đang được nâng cấp ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) nhằm tăng tính minh bạch, bảo mật dữ liệu và đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường quốc tế.

5. Nghiên cứu công nghệ mới, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp

Bên cạnh việc xây dựng hệ thống, Vụ Khoa học và Công nghệ còn tích cực triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học nhằm phát triển giải pháp công nghệ ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc, bao gồm:

• Bảo mật và xác thực dữ liệu

• Tự động hóa quy trình kiểm tra thông tin

• Phân quyền truy cập dữ liệu theo nhu cầu sử dụng

• Phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng và cảnh báo sớm rủi ro

• Đảm bảo an ninh mạng và an toàn thông tin

Đồng thời, các hoạt động tuyên truyền, phổ biến quy định về truy xuất nguồn gốc được lồng ghép trong công tác kiểm tra liên ngành, hậu kiểm và theo dõi thi hành pháp luật tại địa phương.

6. Doanh nghiệp cần làm gì trước yêu cầu truy xuất nguồn gốc?

Trước định hướng quản lý ngày càng chặt chẽ của Bộ Công Thương, doanh nghiệp cần chủ động:

• Áp dụng tem truy xuất nguồn gốc QR Code, tem điện tử cho sản phẩm

• Chuẩn hóa quy trình sản xuất, đóng gói, lưu trữ dữ liệu

• Sẵn sàng kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia

• Lựa chọn đơn vị in tem nhãn – tem QR – tem chống giả uy tín, đúng tiêu chuẩn

Việc triển khai sớm không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, mà còn nâng cao niềm tin người tiêu dùng, giá trị thương hiệu và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Kết luận

Việc Bộ Công Thương đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc sản phẩm là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, đầu tư đúng hướng để phát triển bền vững, minh bạch và khẳng định vị thế lâu dài.